Plan pielęgnacji i rozwoju

W ramach wielkoobszarowego projektu ochrony przyrody o ogólnonarodowym znaczeniu Stowarzyszenie Przyjaciół Niemiecko-Polskiego Europejskiego Parku Narodowego Dolina Dolnej Odry, jako podmiot odpowiedzialny za realizację projektu, zleciło Instytutowi Badań Środowiska Naturalnego (IUS) w Heidelbergu opracowanie Planu pielęgnacji i rozwoju. Plan ten został skonsultowany z opinią publiczną i w maju 1999 uzgodniony z przedstawicielami Kraju Związkowego Brandenburgii i Republiki Federalnej Niemiec.

Plan pielęgnacji i rozwoju określa, szczegółowo dla każdej działki na terenie stanowiącym rdzeń Parku, sposób użytkowania gruntów. Celem jest przy tym, biorąc pod uwagę aspekt ochrony przyrody, zapewnienie w przyszłości takiego użytkowania tych terenów, aby ekosystem, a zwłaszcza fauna i flora, mógł rozwijać się w dużej mierze bez ludzkiego oddziaływania. Oczywiście należy przy tym uwzględnić istniejące już wykorzystanie gospodarczne, komunikacyjne i turystyczne tych terenów.

Omawiany dokument określa zwłaszcza czas i intensywność gospodarowania na użytkach rolnych. Działki położone na terenie jądra Parku nie mogą być użytkowane przed 30.06. każdego roku, a częściowo jeszcze dłużej, przykładowo jeśli wymagają tego zwyczaje lęgowe niektórych ptaków, jak wodniczki czy derkacza. Ograniczona została także intensywność użytkowania: zabronione jest stosowanie nawozów i pestycydów, na jeden hektar dozwolona jest jedna duża jednostka przeliczeniowa inwentarza (DJP), łąki mają być koszone przy użyciu kosiarek nożowych, które są mniej niebezpieczne dla małych zwierząt niż kosiarki rotacyjne, kosić należy dzieląc teren na możliwie małe powierzchnie oraz od środka do zewnątrz. Podczas wypasu przestrzeń przybrzeżna i skraje lasów mają być zabezpieczone przed deptaniem przez wypasane zwierzęta przy pomocy elektrycznych pastuchów

W lesie mają zostać sukcesywnie przerzedzane lub usuwane zagajniki obcych gatunków i monokultury. Na murawach kserotermicznych, aby uniknąć zarastania ich powierzchni krzewami, mają być regularnie wypasane owce.

Zgodnie z brandenburską ustawą o parkach narodowych z 1995 roku, połowa powierzchni Parku, a więc około 5.000 ha, ma zostać wyłączona z rolniczego użytkowania i pozostawiona naturalnemu rozwojowi (reserwaty ścisłe). Plan pielęgnacji i rozwoju uwzględnia te ustawowe wymagania i zakłada niezakłócony ingerencją człowieka rozwój dzikiej przyrody na terenie mniej więcej 50 % powierzchni Parku. Jednakże wyznaczenie rezerwatów ścisłych, odpowiednio do wymogów ustawy o parkach narodowych, leży w gestii rządowej administracji Parku Narodowego.

Plan pielęgnacji i rozwoju jest dostępny do wglądu dla wszystkich zainteresowych w formie drukowanej i w formie cyfrowej (GIS) w biurze Stowarzyszenia oraz w biurze Fundacji.